Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslâmlaşması Türk tarihini ilgilendirdiği kadar aynı zamanda dünya tarihini de ilgilendiren ve derinden etkileyen en önemli kilometre taşlarından birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bundan dolayı, bu meseleyi anlayabilmek için öncelikle Malazgirt Zaferi sonrasında Anadolu’da kurulan ilk Türk devletleri ile onların Anadolu siyasî ve kültürel tarihlerindeki rollerini çok iyi bilmek gerekmektedir. 

Bu dönemde Anadolu’da kurulan Türk devletlerinin en önemlilerinden birisi de günümüzde Tokat’ın Niksar ilçesini başkent yapan Dânişmendlilerdir. Dânişmendliler aynı zamanda Anadolu’da Türkleşme ve İslâmlaşma hareketini başlatan ilk Türk devletidir. Bu nedenle Anadolu’nun fethi, Türkleşme ve İslâmlaşması meselesini çok iyi anlayabilmek için Dânişmendliler ile onların burada takip ettikleri kültürel politikaların bilinmesi gerekmektedir. Çünkü Dânişmendlilerin Anadolu’da ilk Türkleşme ve İslâmlaşma hareketini başlatmalarının yanı sıra ilk defa bilimsel faaliyetler ile ve imar hareketlerine girişmeleri onların önemini oldukça artırmaktadır. Özellikle takip ettikleri gazilik ülküsü ve Türkmencilik mefkûresine dayalı kültürel politikalar Dânişmend İli’nde farklı bir kültürel karakterin yerleşmesine neden olmuştur. Bu kültürel yapının Türkiye Selçukluları ve Osmanlılar dönemlerinde devam ettiği görülmektedir. Dolayısıyla Türkiye Selçuklu ve Osmanlı dönemlerindeki kültürel faaliyetleri de tam olarak anlayabilmek için, Dânişmendli dönemini bilmek gerekmektedir. Meseleye bu şekilde yaklaşıldığında Dânişmendlilerin hem siyasi ve hem de kültürel yönlerden ele alınarak incelenmesi zarureti kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Bu sempozyumda Anadolu’nun tarihinde çok önemli bir tarihi halkayı oluşturan ve etkileri günümüze kadar gelen Dânişmendlileri siyasi tarih, teşkilat, bilim ve düşünce, edebiyat ve sanat vb. bütün yönleriyle ele almak istiyoruz.